70’ler, 80’ler ve 90’lar boyunca aksiyon sinemasının en dikkat çekici dinamiklerinden biri, Arnold Schwarzenegger ve Sylvester Stallone arasındaki rekabet oldu. Bu iki figür, Hollywood’un aksiyon türündeki en büyük yıldızları olarak öne çıkarken, aralarındaki çekişme hem kişisel hem de profesyonel boyutta sinemaseverlerin ilgisini çekti. Ancak, bu rekabetin sadece iki dev yıldız arasındaki bir çekişmeden ibaret olmadığını, aynı zamanda bilimkurgu sinemasının gelişimine de önemli katkılar sağladığını söylemek gerekir.
Arnold Schwarzenegger ve Sylvester Stallone, 70’lerin sonları ve 80’lerin başlarında Hollywood’da yükselişe geçen isimler olarak dikkat çekti. Schwarzenegger, vücut geliştirme dünyasındaki başarısının ardından “Conan the Barbarian” (1982) ve “The Terminator” (1984) gibi filmlerle adını geniş kitlelere duyururken, Stallone “Rocky” (1976) ve “Rambo: First Blood” (1982) ile büyük bir çıkış yakaladı. Bu iki ikonun aynı dönemde yükselmesi, doğal olarak medya tarafından bir rekabet unsuru olarak sunuldu ve bu durum, ikili arasında sadece profesyonel bir yarışın değil, zaman zaman kişisel bir gerilimin de yaşanmasına neden oldu. Schwarzenegger, yıllar sonra verdiği bir röportajda,
“Birbirimizden hoşlanmıyorduk. Birbirimizi geçmek için her fırsatı değerlendirdik. İkimiz de son derece rekabetçi ve hırslıydık. Yine de, Sly’a o zamanlar bile büyük saygı duyuyordum. Şimdi o günleri düşündüğümüzde, bu rekabetin bizi daha iyi hale getirdiğini görüyoruz. O rekabet olmasa, belki de bugün o kadar başarılı işler yapamazdık.”
diyerek o döneme ışık tuttu.
Sinemaya olan etkileri açısından değerlendirildiğinde, Schwarzenegger ve Stallone’un rekabeti, sadece kişisel bir çekişme olmaktan çok öteye geçerek, aksiyon ve bilimkurgu türlerinin gelişimine ciddi anlamda yön vermiştir. Bu iki dev isim arasındaki karşılıklı itici güç, sinemaya yenilikçi yaklaşımlar getirmiş ve izleyicilere unutulmaz yapımlar sunmuştur. Bugün geriye dönüp baktığımızda, bu rekabetin Hollywood’da aksiyon sinemasının altın çağını yarattığını söylemek pek de yanlış olmaz.
Stallone ve Schwarzenegger arasındaki rekabet, 80’ler sinemasının belirleyici unsurlarından biri olarak öne çıkmıştır. Stallone, Rocky ve Rambo gibi filmlerle dünya çapında tanınırlık kazanırken, Schwarzenegger ise Conan serisi ve özellikle The Terminator ile şöhretine şöhret kattı. İlginç olan, bu rekabetin her iki aktörün de farklı türlerde uzmanlaşmasıyla şekillenmesiydi. Stallone, spor ve aksiyon türlerinde sağlam bir kariyer inşa ederken, Schwarzenegger fantastik ve bilimkurgu türlerinde büyük başarılar elde etti. Her iki aktör de uzun süre birbirinin uzmanlık alanına girmemeye özen gösterdi. Zira her biri diğerinin o alanda daha güçlü olduğunu kabul ediyordu.
Bu dengeler 1985 yılında, Schwarzenegger’in Commando filmiyle bozuldu. Rambo ile benzer bir “tek kişilik ordu” temasını işleyen Commando, iki aktörün nihayet birbirlerinin alanlarına adım atmaya başladığı ilk film olarak dikkat çekti. Bu hamle, Stallone’yi de harekete geçirdi; spor salonuna giderek vücut geliştirme çalışmalarına başladı. Amacı açıktı: Arnold kadar kaslı bir görünüm elde etmek. İlk Rocky ve Rambo filmlerinde daha atletik bir vücuda sahip olan Stallone, Rocky IV’te Dolph Lundgren’i yenerek Schwarzenegger’e güçlü bir yanıt verdi. Commando ise birçok eleştirmen tarafından Rambo’nun zayıf bir kopyası olarak değerlendirildi.
Bu rekabet, 1986 yılında Stallone’nin Cobra filmiyle yeni bir boyut kazandı. Polisiye aksiyon türündeki bu film, neredeyse The Terminator ile aynı afiş tasarımına sahipti ve filmin baş kötüsü, Terminator‘de T-800 tarafından öldürülen serserilerden biri olan Brian Thompson’dı. Stallone, Schwarzenegger’e kendi tarzında bir aksiyon filmiyle cevap vermiş oldu. Aynı yıl, Schwarzenegger ise pek de başarılı olmayan Raw Deal ile aksiyon türünde şansını denedi, ancak Cobra eleştirmenler ve izleyiciler tarafından daha çok beğenildi. Bu dönemde yaşanan karşılıklı hamleler, yalnızca bu iki yıldızın kariyerlerini şekillendirmekle kalmadı, aynı zamanda aksiyon sinemasının gidişatını da etkiledi.
Schwarzenegger’e Commando filminin devamı teklif edildiğinde, Arnold bu teklifi kabul etmedi. Bunun altında yatan nedenlerden biri, Stallone’nin uzmanlık alanına girdiği için “çakma” olmakla suçlanması ve bu rekabetin sonunda ortaya çıkan işlerin beklenen başarıyı yakalayamamasıydı. Commando 2 için yapılan senaryo çalışmaları birçok kez elden geçti ve nihayet 1987’de bilimkurgu-aksiyon klasiği Predator ortaya çıktı. Aynı yıl Arnold, The Running Man adlı başka bir bilimkurgu filmiyle tekrar sahneye çıktı. Bu film, bilimkurgu ve aksiyona sporu da ekleyerek, Stallone’nin Rocky serisi ve Over the Top gibi spor odaklı filmleriyle yakaladığı başarılara kendi tarzında bir yanıt niteliği taşıyordu. Schwarzenegger, Stallone’nin spor filmlerindeki hakimiyetine karşı bilimkurgu türünde meydan okuyordu.
1988’de bu rekabet daha da derinleşti. Stallone, Rambo 3 ile geri dönerken, Schwarzenegger polisiye-macera türünde Red Heat ile izleyicilerin karşısına çıktı. İlginç bir şekilde, her iki film de SSCB ile ilgili konuları işliyordu: Stallone, Rambo‘da Afganistan’da mücahitlerle birlikte SSCB’ye karşı savaşırken, Schwarzenegger ise ABD’ye geçici görevle gelen bir Sovyet polis memurunu canlandırıyordu. Bu dönemde rekabet, yalnızca türlerde değil, bu türlere yaklaşım tarzlarında da kendini hissettirmeye başladı.
Ancak 1988’de vizyona giren bir diğer film, bu rekabeti bambaşka bir yöne taşıdı. O zamana kadar, en kaslı vücuda sahip olmak, en büyük silahlarla en gösterişli sahneleri sunmak ve en maço karakterleri canlandırmak için yarışan bu ikiliden Schwarzenegger, Twins filminde bambaşka bir rol üstlendi. Bilimkurgu-komedi türündeki bu filmde, genetik mühendisliği sonucu kusursuz bir vücuda sahip fakat saf bir karakter olan Julius Benedict’i canlandırarak izleyicileri şaşırttı. Schwarzenegger’in bu hamlesi, o güne kadar oynadığı rollerden tamamen farklıydı ve cesur bir değişim olarak görüldü.
Stallone ise bu farklılaşmaya 1989 yılında Tango & Cash ile yanıt verdi. Mizahi ögelerle zenginleştirilmiş bu polisiye-macera filmi, sonunda bilimkurgu unsurlarına da yer vererek türler arasında ilginç bir geçiş sağladı. Film, yüksek teknoloji silahların üretildiği bir laboratuvar, deli-dahi bir bilim insanı ve yüksek teknolojili savaş araçlarıyla polisiye-komedi/maceradan bilimkurguya evrilen bir yapıya büründü. Bu iki dev yıldızın kariyerindeki bu hamleler, rekabetin sadece fiziksel güce dayalı bir yarış olmaktan çıkıp, türler arası denemelere ve riskli seçimlere yöneldiğini gösteriyordu.
1990’lara gelindiğinde, Arnold Schwarzenegger ve Sylvester Stallone arasındaki rekabet, sinema dünyasında yeni bir evreye girdi. Schwarzenegger, bilimkurgu klasiği Total Recall ile güçlü bir çıkış yaparken, Stallone ise Rocky V ile kariyerini sürdürdü. Ancak bu dönemde rekabetin dinamikleri değişmeye başladı. Schwarzenegger, hâlâ türünün en iyileri arasında yer alırken, Rocky V serinin en zayıf halkası olarak değerlendirildi. Stallone’nin kariyerinde bir düşüş yaşadığı izlenimi oluştu ve bu da onu farklı türlerde şansını denemeye itti. Sonuç olarak Stallone, Oscar ve Stop! Or My Mom Will Shoot gibi komedi filmlerine yöneldi. Ancak Stallone’un bu geçici düşüşü, Schwarzenegger’in Terminator 2 ile sinema dünyasına damga vurmasıyla daha da derinleşti. T2, yalnızca bilimkurgu sinemasının en büyük yapımlarından biri olarak kalmadı, aynı zamanda Schwarzenegger’in rekabette eksik kaldığı bir yönü de tamamladı. Rocky ve Rambo filmleri, derinlemesine işlenmiş senaryoları ve güçlü karakterleriyle sanat dünyasında kendine yer bulmuştu. Ancak Schwarzenegger henüz bu seviyede bir filmde oyunculuk sergilememişti. T2 ile Schwarzenegger, klasik bir bilimkurgu-aksiyon filminden çok daha fazlasını sunarak, bir robotun gözünden insan doğasına dair derin felsefi sorulara yanıt aradı. Bu film, Schwarzenegger’e hem eleştirmenlerden hem de izleyicilerden büyük övgüler kazandırdı ve onun karakter oyunculuğu konusundaki yeteneğini de ortaya koydu.
T2 ile birlikte, rekabetin ipleri Schwarzenegger’in eline geçti. 70’ler ve 80’lerde Stallone hep ön plandayken, Schwarzenegger onu yakalamaya çalışıyordu. Fakat bu kez, öne geçen Arnold oldu ve şimdi Stallone’nin onu yakalaması gerekiyordu. 1993’te Stallone, Cliffhanger filmiyle spor ve aksiyonun harmanlandığı, bir dağcının teröristlerle mücadelesini konu alan bir yapımla geri döndü. Ancak Schwarzenegger, aynı yıl The Last Action Hero ile ona yanıt verdi. Bu film, Schwarzenegger’in geçmişteki fantastik, bilimkurgu ve aksiyon filmlerine göndermeler yaparak, “son aksiyon kahramanı” olarak kendini ilan ettiği bir meydan okumaydı. Bu noktada rekabet, profesyonel sınırları aştı ve kişisel bir arenaya taşındı. İki yıldız, birbirlerinin başarılarını ve başarısızlıklarını yakından izlemeye başladı. Stallone, Schwarzenegger’in Last Action Hero’sunun gişede başarısız olmasını alay konusu ederek,
“Kendini benim yerime koymaya çalışıyor.”
derken, Schwarzenegger de Stallone’un Stop! Or My Mom Will Shoot filmiyle dalga geçerek,
“Çocuklarım bile bu filmi saçma buldu.”
diyerek karşılık verdi. Bu dönem, iki dev aksiyon yıldızının rekabetinin hem sinemada hem de kişisel düzeyde doruk noktasına ulaştığı bir dönemdi.
Sylvester Stallone, Arnold Schwarzenegger’in kendi türüne cesurca meydan okumasını karşılıksız bırakmadı. İlk başta geri çevirdiği Demolition Man projesini bu kez kabul etti ve 20 yıllık bir aradan sonra bilimkurguya geri dönerek Schwarzenegger’e açık bir hamle yaptı. Schwarzenegger ise 1994’te klasik aksiyon filmi True Lies ile cevap verdi. Ancak aynı yıl, Junior adlı biyolojik bilimkurgu filminde hamile bir adamı canlandırarak oyunculuk yeteneklerinin ne kadar geniş bir yelpazeye yayıldığını gösterdi. Stallone ise Demolition Man’in başarısının ardından 1995’te bir kez daha bilimkurguya yöneldi ve Judge Dredd ile yeniden izleyicilerin karşısına çıktı. Fakat tam da o yıl, ikili bir davette karşılaştı ve belki de yıllardır süregelen soğuk savaşı sona erdiren bir sohbet gerçekleştirdi. İlk kez uzun uzun konuşarak aralarındaki buzları erittiler ve hatta basına birlikte dans ederken poz verdiler.
Bu olay, aralarındaki düşmanlığın sonu oldu ve rekabet, dostane bir hale büründü; ardından ise dostluk ve ortak projeler doğdu. 2010’larda The Expendables serisi ve 2013 yapımı Escape Plan gibi filmlerde birlikte rol almaları, sinemaseverler için büyük bir sürpriz ve heyecan kaynağı oldu. Schwarzenegger ve Stallone arasındaki bu efsanevi rekabet, Hollywood’un en unutulmaz dönemlerinden birine damgasını vurdu. Bu rekabet, iki oyuncunun kariyerini de belirledi ve aksiyon sinemasının altın çağını başlattı. Stallone ve Schwarzenegger’in farklı türlerdeki başarısı, bu rekabetin dinamiklerini zenginleştirdi. Stallone, daha gerçekçi ve sert aksiyon filmleriyle tanınırken, Schwarzenegger bilimkurgu ve fantastik sinemada adını duyurdu. Bu farklılık, ikisinin de kendi alanlarında büyük başarılar kazanmasına ve geniş bir hayran kitlesi oluşturmasına imkân tanıdı.
Sonuç olarak, Arnold Schwarzenegger ve Sylvester Stallone arasındaki rekabet, her iki aktörün kariyerlerini büyük ölçüde şekillendirdi ve onları Hollywood’un en büyük yıldızları arasına taşıdı. İkisi de sinema tarihine farklı türlerdeki başarılarıyla damga vurdu ve hayranlarına unutulmaz filmler sundu. Türler arasında geçiş yaparak kariyerlerini çeşitlendirdiler; ancak her biri, kendi uzmanlık alanlarında daha büyük başarılar elde etti. Stallone, aksiyon filmlerindeki etkileyici performanslarını bilimkurgu alanında aynı derecede sürdüremedi. Benzer şekilde, Schwarzenegger de aksiyon sinemasındaki başarısını bilimkurgu dışındaki türlerde aynı ölçüde yakalayamadı. Bu durum, her iki aktörün de kendi alanlarındaki benzersiz yeteneklerini ve uzmanlıklarını ne denli önemli bir şekilde ortaya koyduğunu gösteriyor.
